گیاهپزشکی(حشره شناسی و بیماری شناسی کشاورزی)

سایت تخصصی رشته گیاهپزشکی

اين بيماري در سال 1843 در دنيا شناسايي شد و در ايران در سال 1343 توسط ارشاد جمع‌آوري گرديد.

علائم  بيماري:

Picture Hosted by Free Photo Hosting at <A href="http://www.iranxm.com/

 لكه هاي زرد و روشنن سطح فوقاني برگ به تدريج توسعه مي يابد و قهوه اي و نكروز مي شوند.

در سطح زيرين برگ كركهاي سفيد يا خاكستري رنگي كه اسپورانزيفورها و اسپورانزها باشند ديده مي‌شود.

 رشد بوته ها ممكن است كند شده و يا بطور كامل قطع گردد.

 آلودگي اواخر فصل رشد چون به برگهاي خارجي حمله مي‌كند باعث وضع نامطلوب جهت فروش و عدم بازار پسندي مي شوند.

عامل بيماري:

Picture Hosted by Free Photo Hosting at <A href="http://www.iranxm.com/

 قارچ Bremia lactuca عامل بيماري سفيدك داخلي كاهو است.

 اسپورانژيفورها با تقسميات دو شاخه‌اي كه در انتهاي هر شاخه يك ديسك نعلبكي شكل قرار دارد كه در اطراف آن چند زائده تشكيل مي‌شوند كه روي آنها اسپورانژ بيضوي شكل شفاف تشكيل مي شود.

 از تندش اسپورانژ تعدادي زئوسپور دوتاژكي تشكيل مي‌گردد كه در شبنم روي برگ شنا مي‌كند و نزديك به روزنه هاي سطح فوقاني برگ تاژك خود را از دست مي دهد و تبديل به كيست مي‌شود .

 در موارد نادر ممكن است اسپور مستقيماً بدون توليد زئوسپور جوانه بزند و ماننديك اسپور واحد لوله زايا توليد كند.

زيست‌شناسي:

 قارچ زمستان و شرايط نامساعد را بصورت ا’ا’سپور در بذر كاهو، خاك و بقاياي گياه آلوده سپري مي‌كنند

 مناسبترين درجه حرارت براي توليد اسپورانژ 15-12 درجه سانتيگراد مي‌باشد.

 رخنه قارچ به گياه مستقيماً از طريق اپيدرم (نفوذ مكانيكي) و يا از طريق روزنه‌هاي برگ صورت مي گيرد.

 مناطق معتدل مرطوب يا شبهاي مه‌آلود و يا باراني بيماري را افزايش مي‌دهد.

كنترل:

1-     شناسايي و كشت ارقام مقاوم

2-     استفاده از سموم زينب، مانب يا مانكوزب (ديتان ام 45) به نسبت دو در هزار در اولين مشاهده علائم بيماري .

منبع:

گیاهپزشکی۱۱۰


 

نویسنده: دکتر آیدین زیبایی و دکتر رقیه حبیبی ׀ تاریخ: پنج شنبه 18 آبان 1391برچسب:, ׀ موضوع: <-CategoryName-> ׀

بيماري لكه موجي گوجه فرنگيAlternaria Solani (Ell.and)

                                                                   

 علائم بيماري لكه موجي يا سوختگي زود رس گوجه فرنگي

عامل بيماريزا، قارچي با نام علمي( Alternaria Solani (Ell.and مي باشد. اين قارج ساقه ها  ، برگها و ميوه هاي گوجه فرنگي را آلوده مي سازد.

اين بيماري در خزانه موجب مرگ گياهچه مي شود. روي برگها لكه هاي قهوه اي مدور و اغلب احاطه شده با هاله زرد ظاهر مي گردد. لكه هاي برگي معمولا" ابتدا در برگهاي پير ظاهر مي شوندو به سمت بالا پيشروي مي كنند. با توسعه بيماري قارچ ممكن است ساقه ها و ميوه ها را آلوده سازد. لكه هاي روي ميوه شبيه به لكه هاي روي برگها به رنگ قهوه اي با حلقه هاي متحدالمركز تيره مي باشند. اسپورهاي تيره وپودر مانند از اين لكه هاي حلقه مانند توليد مي شوند.  با ذره بين مي توان اسپورهاي روي لكه را مشاهده نمود.

 

چرخه بيماري

 

 قارچ ميتواند در خاك و بقاياي گياه زراعي و علف هرز آلوده زنده بماند. اين قارچ ممكن است بذر زاد باشد. و توسط باد، آب، حشرات ،كارگران و ادوات مزرعه انتشار مي يابد.  وقتي اندام بوته گوجه فرنگي خيس باشد اسپورهاي نشسته روي بوته جوانه زده و برگها را آلوده مي سازند. اسپورها باجوانه زنی مي توانند وارد برگ ،ساقه و يا ميوه گردند. قارچ در دماي معتدل تا گرم و آب وهواي مرطوب بسيار فعال است. در فصل پر باران فعاليت بيماري شديد تر است .حمله بيماري سوختگي زود رس روي بوته هاي تحت تنش هايي از قبيل: بار زياد ميوه ،حمله نماتد، يا كمبود ازت بسيار شديدتر است.

 

ميزبان

گياهان خانواده سولاناسه از قبيل گوجه فرنگي ،بادمجان ، فلفل سبز ،فلفل قرمز و غيره ميزبان اين بيماري هستند.

 

كنترل

بهترين روش مديريت بيماري برمبناي پيشگيري مي باشد. در صورت استقرار بيماري روي بوته كنترل آن خيلي مشكل مي شود. دوباردر هفته مزرعه را مورد بازديد قرار دهيد و در صورت مشاهده علائم اوليه بيماري كاربرد قارچكش را شروع نمائيد.

راهكارهاي مديريت تلفيقي بيماري

فصل كاشت

كاشت گوجه فرنگي در فصل خشك بعلت پائين بودن شيوع بيماري سوختگي زود رس  بهتر مي باشد.

محل كاشت

كاشت گوجه فرنگي در مزرعه و يا در نزديكي مزارع داراي سابقه آلودگي به اين بيماري بهتر است انجام نشود. چون مزارع آلوده به  عنوان منبع مايه تلقيح اين بيماري عمل مي كنند. در اطراف مزرعه گوجه فرنگي گياهاني كاشته شده باشد كه ميزبان اين بيماري نباشند.

بادشكن ها

كاشت گياهان گراس علوفه اي پا بلند يا درختاني مانند مانگو، انجير، موز يا توت در اطراف مزرعه به  عنوان باد شكن مانع از ورود اسپورها توسط باد به داخل مزرعه مي شوند.

آبياري                                          

 از آبياري باراني استفاده نشود.  در صورت استفاده از آبياري باراني در اوايل صبح اين آبياري انجام شود تا فرصت كافي براي خشك شدن اندام بوته ها وجود داشته باشد.

كيفيت بذر

از بذرهاي عاري از بيماري استفاده كنيد.

گياهچه ها

خزانه گوجه فرنگي بايستي دورتر از مزارع گوجه فرنگي سال قبل قرار گيرد. زدن شخم عميق و بهبود خواص زهكشي بستر بذر مهم است. خاك را با آب گرم يا خاكستر براي حذف قارچ ها از خاك ضد عفوني كنيد . گياهچه هاي گوجه فرنگي را در خزانه مورد بازديد مكرر قرار دهيد در صورت مشاهده علائم بيماري و يا علائم مشكوك ،گياهچه هاي آلوده را از خزانه خارج و از بين ببريد.

 

كود دهي  

ماده آلي خاك را حتي المكان به مقدار زياد مخصوصا"  با استفاده از كودهاي حيواني پوسيده افزايش دهيد. با افزايش حاصلخيزي خاك نماتدها كاهش مي يابند. استفاده از بقولات تثبيت كننده ازت در تناوب زراعي نيز مي توانند حاصلخيزي زمين را افزايش داده و تا حدي مايه تلقيح قارچ را كاهش دهد.

حذف بقاياي گياهي آلوده

بقاياي بوته هاي گوجه فرنگي را پس از پايان محصول دهي از بين ببريد.

تناوب

در تناوب گياهانی از قبيل گوجه فرنگي ، سيب زميني، فلفل يا بادمجان در يك زمين حداقل به مدت دو سال و ترجيحا" سه سال كاشته نشوند.

 

 

كنترل شيميائي

توصيه هاي قارچكش

با مشورت كارشناسان حفظ نباتات قارچكش مناسب و موثر در مبارزه با اين بيماري انتخاب شود. هنگام مشاهده علائم اوليه سوختگي زودرس در مزرعه از قارچكش هاي حفاظتي از قبيل كاربامات ها، كلروتالونيل، تركيبات مسي به فاصله 7 روز در آب و هواي خنك و مرطوب و تا فاصله 10 روز در آب و هواي خشك استفاده گردد. آبياري باراني و بارندگي موجب شسته شدن قارچكش حفاظتي مي شوند. در صورت بارش شديد باران مصرف قارچكش حفاظتي تكرار شود.

فنون شيميائي

سمپاشي بايستي در شرايط مناسب با استفاده از سمپاش مطلوب انجام شود. از نازل هاي مخروط توخالي بايستي در سمپاشي استفاده شود. در هنگام سمپاشي تمام اندام بوته گوجه فرنگي با قارچكش حفاظتي پوشش داده شود.

 


 

 

نویسنده: دکتر آیدین زیبایی و دکتر رقیه حبیبی ׀ تاریخ: پنج شنبه 18 آبان 1391برچسب:, ׀ موضوع: <-CategoryName-> ׀

منبعwww.insectologist.blogfa.com/

برای دانلود به ادامه مطلب مراجعه کنید


ادامه مطلب
نویسنده: دکتر آیدین زیبایی و دکتر رقیه حبیبی ׀ تاریخ: سه شنبه 16 آبان 1391برچسب:, ׀ موضوع: <-CategoryName-> ׀

کنه حنایی گوجه فرنگی

     Aculops Lycopersici ( Massee )

( Acari : Eriophyidae )

کنه حنایی گوجه فرنگی انتشار جهانی داسته و به ویژه در مناطقی که گیاهان خانواده سولاناسه وجود دارند یافت می شود ، ولی در عرض جغرافیایی 60 درجه شمالی و جنوبی که به نظر می رسد منطقه فاقد شرایط مناسب برای نشو و نمای این کنه باشد دیده نمی شود .

گیاهان میزبان

اغلب میزبان های این کنه از گیاهان خانواده سولاناسه هستند که شامل گوجه فرنگی ، سیب زمینی ، بادمجان ، انگور فرنگی ، کشمش سیاه وحشی ، ترب سیاه ، توتون و فلفل می باشند . در آفریقای جنوبی گیاهانی نظیر گوجه فرنگی ، سیب زمینی ، بادمجان ،  توتون و اطلسی گیاهان گروه انگور فرنگی ، گیاهان خانواده
هندوانه ابوجهل و نیز
Ipomoea Urpurea را بعنوان میزبانهای طبیعی این کنه ذکر کرده اند . این کنه را روی گیاهانی نظیر گوجه فرنگی ، بادمجان ، علفهای هرز تاج ریزی ، آفتاب پرست ، پنی رک ، پیچک ، ازمک ، گیاهان زینتی شامل انواع تاج خروس ، اطلسی و نیلوفر در بین علف های هرز بیشترین تعداد کنه روی تاج ریزی ، آفتاب پرست و پنیرک دیده شده است .

شکل شناسی

بالغ

بدنی به شکل دوکی به طول 200 -150 و عرض 50 میکرون به رنگ زرد مایل به نارنجی و ناخن شانه ای چهار پره ای است . خط میانی سپر پشتی در دو ثلث عقبی سپر قرار دارد موی پوشتی کوتاه است . شکم حدود 27 ترژیت و 60 استرنیت دارد برجستگی هایی ریز روی ترژیت ها ضعیف و کشیده شده است ولی در حاشیه استرنیت به شکل دانه تسبیح نوک دار می باشد

تخم

تخمها کروی شیری رنگ و به قطر 20 میکرون هستند که در روی برگها و ساقه های گیاهان میزبان قرار داده می شوند نرها و ماده ها هر دو پس از 2الی 3 روز از تخم ها خارج می شوند .

لارو

مرحله لاروی کوتاه که در افراد ماده حدود 11 ساعت و در افراد نر حدود 7 ساعت به طول می انجامد . مرحله استراحت لاروی برای هر دو جنس ماده و نر 13 ساعت طول می کشد . لاروها به رنگ سفید بوده و شبیه کنه بالغ می باشند با این تفاوت که از کنه بالغ کوچکتر  و کم تحرک ترند .

پوره

مراحل پورگی سن اول و دوم کنه ماده در مدت کوتاهی و نرها در طی مدت 19 ساعت سپری می شود . استراحت پورگی برای ماده ها حدود 18 ساعت و برای نرها حدود 16 ساعت به طول می انجامد .

انتشار آفت

این آفت به طرق مختلف انتشار می یابد . در درجه اول با جریان باد و حشراتی نظیر Bemisia Sp  و در درجه دوم توسط لباس افرادی که در طول فصل برداشت در حال میوه چینی هستند از بوته ای به بوته مجاور منتقل می شود . وقتی شاخ و برگهای پایینی گیاه در اثر شدت حمله خشک می شود ، کنه ها به شاخه های انتهایی رفته و بدن خود را بالا می گیرند  تا بوسیله باد به بوته های دیگر انتقال یابند یا به یدن پرندگان چسبیده و بوسیله آنها تغییر مکان دهند . این کنه در غالب موارد به قسمتهای مختلف بدن حشرات از جمله ساق پای ملخ های موجود در مزارع آلوده چسبیده و انتقال می یابد .

خسارت

کنه حنایی گوجه فرنگی یکی از آفات جدی ، خطرناک و خسارت زای گوجه فرنگی است . از علایم تیپیک این کنه نقره ای و برنزه شدن سطح زیرین برگها می باشد . با تداوم تغذیه آفت بوته ها پژمرده شده و به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز درآمده در نتیجه خشک      می شوند .

تراکم های قسمتهای پایانی ساقه از بین رفته ، قهوه ای یا برنزه و زرد متمایل به قهوه ای می شوند . خسارت در روی شاخ و برگ اغلب به صورت آفتاب سوختگی می باشد . خسارت آن بر روی میوه نیز به صورت توقف رشد دیده شده و همچنین میوه های آلوده اغلب به صورت کمرنگ یا زرد تا سفید نقره ای دیده می شوند . تعداد کنه موجود در برگهای پایین همیشه بیشتر از برگهای بالایی است . علایم اولیه خسارت در بوته های گوجه فرنگی به صورت پیچیدگی در برگهای پایین و ظهور رنگ نقره ای براق در سطح زیرین برگها دیده می شود .

پس از خشک شدن برگهای پایینی کنه ها به تدریج آنجا را ترک نموده و به طرف برگهای بالایی که آلوده نیستند حرکت می کنند و با ادامه تغذیه برگها به رنگ حنایی و برنزی درآمده و یک حالت کاغذی شکل و زنگ زدگی بیمارگونه پیدا می کنند . همچنین چین خوردگی های ضعیفی در سطح برگها ظاهر می شود که این چین خوردگی ها تا حدودی به علایم بیماری ویروسی شباهت دارند . با تداوم تغذیه ساقه ها نیز به رنگ حنایی و برنزی درآمده و اغلب از جهت طولی شکاف بر می دارند . در تراکم و انبوهی جمعیت بالای آفت برگها خشک و از بوته ها آویزان می شوند . میوه ها قبل از اینکه رنگ بگیرند معمولاً علایم زنگ زدگی روی آنها دیده نمی شود اما در این مرحله اغلب یک حالت آفتاب زدگی پیدا می کنند که عمدتاً ناشی از ریزش
برگ ها است .

در مواقعی که آلودگی بسیار شدید باشد کنه ها سطح پایینی و بالایی برگها و حتی ساقه ها و گاه نوک برگها را نیز مورد حمله قرار می دهند . در جمعیت های بالا این آفت چندان رغبتی به فعالیت روی میوه نشان می دهند . و معمولاً در سطح آنها به صورت انفرادی و به تعداد کم دیده می شود .

برنزه شدن ساقه سیب زمینی در اثر تغذیه اینگونه به اندازه گوجه فرنگی نیست اما برگهای سیب زمینی ممکن است خشک شده و خود بوته نیز در اثر آلودگی از بین برود . بوته های بادمجان جمعیت بالایی از این کنه را حمایت می کنند ولی بوته ها زنده می مانند . خسارت وارده به بادمجان معمولاً به صورت بد شکلی و چروکیدگی برگها است که شبیه خسارت وارده از علف کش تفردی است .  ارقامی از بادمجان که دارای موهای اپیدرمی غده ای فراوان هستند حنایی شدن را نشان می دهند .

زیست شناسی

ماده ها تخم خود را در زیر برگها و نزدیک به رگبرگ وسطی قرار می دهند ، دوره رشد جنینی تخم دو روز است که پس از آن لارو کنه خارج شده و دو دوره پورگی را سپری می کند تا به کنه بالغ تبدیل شود . دوره نشو و نمای آفت در دمای 27 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 30 درصد به حداقل میزان خود یعنی 6 روز تقلیل یافته و در 22 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 30 درصد به حداکثر میزان خود یعنی 12 روز افزایش می یابد .

در شرایط بسیار مناسب کنه های ماده تا 6 هفته زندگی کرده و حداکثر تا 50 عدد تخم می گذارند . بهترین شرایط زیست برای این کنه نواحی نیمه خشک می باشد که دمای زیاد و رطوبت نسبی کمی دارد . دوره نشو و نمای این آفت از تخم تا ظهور مرحله بالغ برای ماده بطور متوسط 5 روز و برای نر 4 روز است . طول عمر ماده ها 22 روز بوده که طی 19 روز دوره تخم گذاری خود تعداد 16 عدد تخم تولید نموده اند .

گیاه تاج ریزی سیاه که اغلب در اطراف مزارع گوجه فرنگی     می رویند بعنوان میزبان بقا عمل می کند ، این کنه حتی قادر است در روی گیاهان تاج ریزی که در نزدیکی ساختمانهای مترو می رویند زمستان گذرانی کنند . نیلوفرهایی که در داخل مزارع گوجه فرنگی می رویند حامل کننده بوده و برگهای آنها ممکن است خشک شده و در سطح فوقانی و تحتانی به رنگ نقره ای شفاف در بیایند و بدون اینکه حنایی شوند ریزش کنند . گوجه فرنگی میزبان ترجیحی این کنه است زیرا این آفت هر چند در روی سایر میزبان های خود فعال است ولی تغذیه آن باعث خسارت در آنها نمی شود ولی بطور دائم روی آنها به نشو و نمای خود ادامه می دهد به عبارتی رابطه آفت و میزبان حالت دائمی دارد .

در صورت فقدان میزبان گیاهی مناسب کنه حنایی گوجه فرنگی قادر است تا 4 روز بدون غذا زنده بماند . این کنه به سرمای زمستانه شدیداً حساس است و در صورت وجود عدم پناهگاه مناسب تمام مراحل زیستی آن در دمای نزدیک به یخبندان در مدت چند ساعت از بین می رود . مناسبترین روش برای نشو و نمای کنه حنایی گوجه فرنگی حدود 5/26 درجه سانتیگراد و 25 درصد رطوبت نسبی است . در برخی نقاط اغلب روی تاج ریزی آفتاب پرست و پنیرک زمستان گذرانی می کند . بعبارت دیگر در اطراف مزارع یا در مراحل محفوظی که این علف های هرز در طول زمستان یخ نمی زنند . این کنه زمستان را به صورت ماده بالغ سپری می کند .

روشهای کنترل

الف ) زراعی

1- جمع آوری و از بین بردن بقای گیاهانی که می توانند پناهگاه خوبی برای زمستان گذرانی باشد در کاهش جمعیت آفت بسیار موثر می باشد .

2- کنترل علف های هرز میزبان داخل و حاشیه مزرعه : در سال هایی که سیب زمینی و گوجه فرنگی کاشته نمی شود علف های هرز میزبان سبب پایداری آفت می شوند . لذا هر گونه عملیاتی که منجر به از بین رفتن آنها شود در کنترل آفت موثر است .

3- تناوب زراعی : با اجتناب از کشت مجدد و زودتر گوجه فرنگی یا سیب زمینی به قطعات اولیه .

ب ) بیولوژیکی

این آفت دشمنان طبیعی متعددی دارد اما استفاده از آنها جهت کنترل بیولوژیکی اینگونه اغلب عملی به نظر نمی رسد ، کنه شکارگر Seiulus Sp را در کنترل کنه حنایی موثر می داند . از جمله کنه های شکارگر دیگر می توان به Typhlodromus , Occidentalis (Nesbitt) , Pronematus Ubiquitis , Lasioseius Sp , Phytoseiuluspersimilis , Euseius Comcordis (Chant) اشاره کرد  .

ج ) شیمیایی

با ردیابی در مزرعه و مشاهده علایم وجود این کنه باید نسبت به کنترل آفت اقدام نمود با بررسی هفت کنه کش ترکیبات دیکوفول     ( کلتان ) سی هگزاتین ، پلیکتران ، آزوسیکلوتین ، پروپال ، سولپروفوز ، بولستار و منوکروتوفوس آزودرین را روی این کنه موثر شناخت و فن بوتاین اکسایت وندکس را دارای اثر متوسط گزارش کرد. طی مطالعه دیگری ترکیبات سولفور ، متا سیتوکز آردی متوآت آندو سولفان متانیدوفوس و امایت روی این کنه بی اثر گزارش شده اند . اثرات تلفیقی 5 کنه کش و کنه شکارگری از خانواده Tydeidae به نام Homeopronematus Anconai را روی این آفت مطالعه کرده و نتیجه گرفتند که آورمکتین B1  نسبت به دبکوفور ، سی هگزاتین و سولفور سمیت بیشتری روی این آفت دارد . همچنین از سموم نئورون، بروموپروپیلات ، گوگرد و کاراتان نیز می توان در کنترل آن بهره گیری نمود . سم نئورون 20 روز بعد از سمپاشی دوام کافی و سم کاراتن و گوگرد را تا 10 روز پس از سمپاشی دوام نسبتاً کافی برای کنترل آفت دارند . گردپاشی با گوگرد ، میکرونیزه و تابل به تعداد سه بار و به فاصه 15 روز انجام می شود که اولین سمپاشی پس از کشت انجام می کیرد .

 
 


قادر به بقاء در طي يک دوره طولاني در خاک و در روي بقاياي گياهي هستند که اين امر به دليل وجود اسپورهاي مقاوم ( کلاميدوسپورها ) مي باشد. اجتماع قارچها در زير عمق 80 سانتي متري از خاک قرار دارد.

انتشار:

مي تواند از طريق کپوست ( خاک برگ ) – ذره هاي خاک ( بعضي اوقا ت فواصل خيلي طولاني بخصوص در مورد خاکهاي فقير از نظر زراعي انتشار مي يابد ) – آب – ابزارهاي کشاورزي و حشراتي مانند هزارپاهاي علف خوار انتشار پيدا کنند

.
توسعه و موقعيت انتشار : اين قارچها قسمتهاي گرم سال را بصورت کلوني براي فعاليت خود ترجيح مي دهند . دماي بهينه براي گسترش آنها 28 درجه سانتي گراد مي باشد . اين قارچها خاکهاي شني و اسيدي را ترجيح مي دهند. گياهان اختصاصي و حساس به اين بيماري وقتي در معرض کمبود نيتروژن – فسفرو کلسيم قرار مي گيرند و همچنين زماني که در روزهاي کوتاه و در معرض نور کم قرار مي گيرند آسيب مي بينند.


گونه هاي مقاوم به پژمردگي فوزاريومي گاهي نشانه هاي خفيفي از اين بيماري را نشان مي دهند. اين امر زماني رخ مي دهد که اختصاصا" زخمهايي تو سط نماتدها ايجاد شده و يا خود گياه در بخش ريشه در اثر خفگي آسيب ديده باشد.


روشهاي کنترل:

شخم زدن :

اين روش در مراقبت بيماري تاثير گذار نمي باشد . بنوميل يا تيوفانات متيل بعضي اوقات براي اين گياه توصيه مي شود . ارزش مراقبت در مورد اين بيماري به دليل بدست آوردن محصول سالم بسيار حائز اهميت است. بهمين دليل در هنگام شخم زدن و يا بعد از آن انتقال گياهان آلوده و ته مانده هاي محصولات مي تواند يکي از راههاي کنترلي موثربراي اين بيماري محسوب گردد.
يکي از راههاي تکثير محصول استفاده از قلمه مي باشد به همين دليل براي جلو گيري از آلوده شدن گياهان جديد بايستي از قلمه سالم استفاده شود.


روشهاي ژنتيکي